Monitoring monumentale en veterane bomen

Waardevolle bomen in een veranderd klimaat

Monumentale en veterane bomen dragen eeuwen geschiedenis in zich. Ze zijn vaak van grote waarde voor het landschap, cultuur en biodiversiteit. Tegelijkertijd staan juist deze bomen onder druk door klimaatverandering, droogte en veranderingen in hun omgeving. Met langdurige monitoring maken we zichtbaar hoe deze bomen functioneren en reageren op het veranderende klimaat. Met TreeTag volgen we monumentale en veterane bomen minimaal vijf jaar met sensordata. Zo ontstaat inzicht in groei, reactie op stress en stabiliteit van de boom. Deze inzichten helpen om waardevolle bomen tijdig te beschermen en verantwoord door te geven aan volgende generaties.

Onze aanpak 

Binnen een vijfjarige samenwerking volgen wij monumentale en veterane bomen met TreeTag-sensoren. Deze sensoren registreren continu hoe de boom groeit, beweegt en reageert op zijn omgeving. Zo ontstaat een objectief beeld van de conditie en ontwikkeling van de boom, gebaseerd op trends over meerdere jaren.

We meten onder andere:

  • diktegroei van de stam
  • vochtstress, zichtbaar in de dagelijkse krimp en zwelling van de stam
  • kanteling en beweging van de stam
  • microklimaat rond de boom, zoals licht, temperatuur en luchtvochtigheid


Door deze metingen te combineren ontstaat inzicht in hoe de boom reageert op droogte, hitte, veranderingen in grondwater of ingrepen in de omgeving. Jaarlijks vertalen wij deze data naar bruikbare inzichten voor beheer, veiligheid, beleid en communicatie.

Specifiek voor monumentale en veterane bomen bieden wij een aantal verdiepende opties. Zoals jaarlijkse boomtechnische inspecties, een langetermijnbeheerplan voor veteranenbomen en een verdiepend veteranenboom profiel waarin onder andere historie, landschap en jaarringonderzoek worden samengebracht.

Het resultaat

De monitoring laat zien hoe monumentale en veterane bomen zich ontwikkelen door de tijd. Afwijkingen in groei, stress of beweging van stam en stamvoet worden zichtbaar voordat ze met het oog waarneembaar zijn.

Met deze inzichten kunnen beheerders tijdig bijsturen of ingrijpen wanneer dat nodig is. Zo helpt de monitoring om waardevolle bomen beter te beschermen en hun levensduur te verlengen.

De monitoring met de TreeTag ondersteunt de boomtechnische beoordeling, maar vervangt deze niet.

Welke vragen beantwoordt de TreeTag-sensor?

De 3 assige accelerometer meet kanteling en stambeweging. Door veranderingen in het bewegingspatroon te volgen kunnen afwijkingen worden herkend die kunnen wijzen op verminderde stabiliteit.

Door de dagelijkse krimp en zwelling van de stam te meten kan worden vastgesteld wanneer een boom onder vochtstress staat. In combinatie met metingen van licht, temperatuur en luchtvochtigheid ontstaat inzicht in de omstandigheden waarin de boom groeit.

Graafwerk, veranderingen in grondwater of ingrepen in de bodem kunnen effect hebben op de conditie van een boom. De sensor maakt zichtbaar hoe de boom hierop reageert.

Door groei, stress en herstel over meerdere jaren te volgen ontstaat inzicht in de veerkracht van de boom. Zo kan ook geleidelijke achteruitgang worden herkend en kan tijdig worden ingegrepen wanneer dat nodig is. Hiermee onderbouw je beheermaatregelen en wordt het eenvoudiger om keuzes uit te leggen aan bestuurders, omwonenden en andere betrokkenen.

Ontdek het zelf

Cobra is een adviesbureau van aanpakkers en doorzetters. Wij werken door heel Nederland voor gemeenten, provincies, waterschappen, bedrijven, ontwikkelaars en non-profit organisaties. 

Onze visie is om wereldleider te zijn in het in kaart brengen van stedelijke natuur en het geven van inzicht in de toekomstige leefomgeving.

Ontdek het zelf

Cobra is een adviesbureau van aanpakkers en doorzetters. Wij werken door heel Nederland voor gemeenten, provincies, waterschappen, bedrijven, ontwikkelaars en non-profit organisaties. 

Onze visie is om wereldleider te zijn in het in kaart brengen van stedelijke natuur en het geven van inzicht in de toekomstige leefomgeving.

Monumentale en veterane bomen zijn levende geschiedenis. Als we willen dat ze er over honderd jaar nog staan, moeten we vandaag begrijpen hoe het écht met ze gaat.

Joost Verhagen - Veteran Tree Specialist (VETcert)

De investering in groen

Zowel organisaties als particuliere boomeigenaren kunnen de TreeTag-sensor inzetten om waardevolle bomen continue te monitoren.

Voor deelnemende organisaties bieden wij daarnaast:

Veteranenbomen masterclass
Ieder jaar organiseren wij een masterclass Veteranenbomen gegeven door specialisten. Alle organisaties mogen hier kosteloos aan deelnemen, met maximaal twee personen per organisatie.

Lezing ‘Waarde van bomen’ 
Alle deelnemende organisaties kunnen gedurende de looptijd één lezing over de waarde van (oude) bomen aanvragen. Joost Verhagen, alias De Boominee, komt dan op locatie vertellen over de betekenis en waarde van bomen. Hierop zijn enkele voorwaarden van toepassing, zoals de groepsgrootte.

Veteranenbomen-podcast
Iedere deelnemer mag één veterane boom voordragen voor de Veteranenbomen podcast. Uit deze inzendingen selecteren wij drie bomen die symbool staan voor de waarde, kwetsbaarheid en betekenis van veterane bomen in Nederland. In de podcast bespreken we hun geschiedenis, hun plek in het landschap en hun betekenis voor de toekomst.

5 jaar monitoring

Continue inzicht met TreeTag-sensor

€ 995,- per boom

(€199 per jaar of €16,60 per maand)
Alle prijzen excl. 21% btw

*Na aankoop is de TreeTag-sensor volledig jouw eigendom. Daarbij verwachten wij goed onderhoud voor een optimale werking. Schade door bijvoorbeeld vandalisme of achterstallig onderhoud valt buiten onze verantwoordelijkheid.

** Tussentijdse prijsstijgingen, bijvoorbeeld voor het LoRa-netwerk van KPN of de services van ePlant, berekenen wij niet door. In plaats daarvan verrekenen wij deze prijsstijgingen met de resterende looptijd van je abonnement.

Verdiepingsopties

Boomtechnische inspectie

Inzicht in conditie en veiligheid

€ 295,- per boom*

Excl. 21% btw

We voeren jaarlijks een boomtechnische inspectie uit en leveren een keuringsrapport met concreet beheeradvies gericht op de conditie, stabiliteit en veiligheid van de boom.

*prijs per boom per jaar

Veteranenboom beheerplan

Inzicht in toekomstig beheer

€ 1295,- per boom

Excl. 21% btw

We stellen een langetermijnvisie op voor het behoud van de boom. In dit bondige beheerplan beschrijven we de ontwikkelingsfase van de boom. Ook werken we de beheerstrategie uit die nodig is om de boom zo lang mogelijk vitaal en veilig te behouden.

Verdiepend veteranenboom-profiel

Inzicht in geschiedenis en ontwikkeling

€ 1995,- per boom

Excl. 21% btw

We brengen historie, landschap, bodem en jaarringanalyse samen in één integraal verhaal. Zo ontstaat inzicht in de ontwikkeling van de boom en de rol die hij door de tijd heen in het landschap heeft gespeeld.

Enkele organisaties die
onze * inzetten

Veelgestelde vragen

Een monumentale boom wordt meestal aangewezen vanwege zijn leeftijd, formaat, cultuurhistorische waarde of bijzondere betekenis voor een plek. Het gaat vaak om bomen die beeldbepalend zijn in het landschap of een belangrijke rol spelen in de geschiedenis van een gebied.

Een veterane boom is een boom in een specifieke ecologische levensfase. In deze fase ontstaan kenmerken zoals holtes, dood hout en scheuren, waardoor de boom een belangrijke habitat vormt voor tal van soorten zoals insecten, vogels, vleermuizen en schimmels.

Een boom kan zowel monumentaal als veteraan zijn, maar dat hoeft niet. Het eerste zegt vooral iets over de culturele en landschappelijke waarde, het tweede over de ecologische levensfase van de boom.

De TreeTag sensor wordt met een kleine bevestiging op de stam geplaatst. Dit gebeurt zorgvuldig en volgens een methode die geen schade veroorzaakt aan de boom. De sensor kan later ook weer eenvoudig worden verwijderd.

De plaatsing wordt uitgevoerd door een specialist zodat de sensor goed functioneert en de impact op de boom minimaal blijft.

De TreeTag sensor verzamelt continu gegevens over onder andere stambeweging, groei en het microklimaat rond de boom. Deze gegevens worden automatisch doorgestuurd naar een online dashboard.

Als deelnemer krijg je toegang tot dit dashboard en kun je de meetgegevens van jouw bomen zelf bekijken.

Wanneer de monitoring afwijkingen laat zien in groei, stress of beweging van de boom kan dit een aanwijzing zijn dat er iets verandert in de conditie of stabiliteit van de boom.

Deze signalen helpen om tijdig te onderzoeken wat er speelt en zo nodig maatregelen te nemen. De monitoring vervangt geen boomtechnische inspectie, maar helpt wel om veranderingen eerder te signaleren.

Bij oude bomen verloopt achteruitgang vaak geleidelijk en is dit niet altijd direct zichtbaar. Veranderingen in groei, stress of stabiliteit kunnen al plaatsvinden voordat er uiterlijke signalen zichtbaar zijn.

Door de boom over meerdere jaren te monitoren worden trends in groei, stambeweging en stress zichtbaar. Zo kan achteruitgang eerder worden herkend en kan tijdig worden onderzocht wat er speelt.

Ja. De TreeTag sensor meet continu de beweging en kanteling van de stam. Door deze gegevens over langere tijd te volgen ontstaat inzicht in het normale bewegingspatroon van de boom.

Wanneer dit patroon verandert kan dit een aanwijzing zijn dat de stabiliteit van de boom verandert. Dit helpt om mogelijke risico’s eerder te signaleren en indien nodig nader onderzoek te doen.

Monitoring kan signalen geven dat er iets verandert in de conditie, groei of stabiliteit van een boom. Wanneer dergelijke afwijkingen worden gezien kan dit aanleiding zijn om de boom nader te laten onderzoeken.

Een boomtechnische inspectie of aanvullend onderzoek kan dan helpen om de oorzaak te bepalen en te beoordelen welke maatregelen eventueel nodig zijn.

Een veterane boom bevindt zich in een late levensfase waarin behoud en zorgvuldig beheer centraal staan. In een beheerplan wordt vastgelegd hoe met de boom wordt omgegaan om zijn levensduur zo lang mogelijk te verlengen.

Het plan beschrijft onder andere welke maatregelen nodig zijn om de stabiliteit te waarborgen, de ecologische waarde te behouden en risico’s te beheersen. Zo helpt het beheerplan om weloverwogen keuzes te maken en de boom verantwoord te begeleiden in zijn verdere ontwikkeling.

In een veteranenbomen beheerplan wordt gekeken naar de ontwikkelingsfase van de boom en wordt een strategie opgesteld voor het behoud van de boom op de lange termijn.

Een beheerplan is vooral waardevol bij bomen met een bijzondere leeftijd, ecologische betekenis of cultuurhistorische waarde. Bij deze bomen is het belangrijk om beheerkeuzes zorgvuldig af te wegen.

Een verdiepend veteranenboom profiel brengt de geschiedenis en ontwikkeling van een boom in kaart. Hierbij kijken we onder andere naar de bodem, de geschiedenis van het landschap en de informatie die jaarringen over de ontwikkeling van de boom geven.

Zo ontstaat een integraal beeld van de boom en zijn plek in het landschap, en wordt duidelijk waarom deze boom zo waardevol is.

Ook inzicht in je waardevolle bomen?

Mijn team staat voor je klaar.

Bel, mail of vul het formulier in.

Dennis Slotboom

dennis.slotboom@cobra-groeninzicht.nl

Anderen bekeken ook

Bomeneffectanalyse

TreeTag-sensor

Nader technisch onderzoek

EcoTreeScore

Boomdeskundige begeleiding

Boomveiligheidscontrole

FAQ

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.

Gerelateerde onderwerpen

Inzicht met MyCSN

Senior ecoloog

Veldmedewerker Natuur & Ecologie

Partner uitgelicht: MyCSN

Natuurinclusief vervangingsplan gemeente Oosterhout

Fijne feestdagen en een mooi uiteinde!

De mooie oude populieren van gemeente Oosterhout

Zeven misverstanden over de Natuurherstelverordening

Boomkronen

Wat is de boomkroonbedekking in mijn gebied (gemeente, wijk, buurt, grid)

Hoe was de boomkroonbedekking in het verleden?

Welk reëel ambitieniveau is voor de toekomst haalbaar?


Hoe ver zit ik van mijn doelstelling af?