Veel Oosterhoutse populieren zijn aardig op leeftijd. Mooi en waardevol, maar op termijn ook een veiligheidsrisico, door kans op takbreuk en instabiliteit. Hoe ga je daarmee om als gemeente? Door tijdig een natuurinclusief vervangingsplan te maken dat rekening houdt met beschermde soorten.
Dieren in populieren
In en rond de populieren leven tal van dieren. Voor het vervangen van de bomen heeft Oosterhout inzicht nodig in welke soorten dat zijn en wat hun wettelijke bescherming is. De bomen kunnen deze dieren namelijk diverse functies bieden, die nauwgezet zijn vastgelegd in natuurwetgeving. Zo mag een boom met een roekennest of vleermuisverblijfplaats bijvoorbeeld niet zonder meer gekapt of ingrijpend gesnoeid worden.
Behouden en versterken
Gemeente Oosterhout wil haar groene karakter graag behouden en versterken. Een gefaseerd vervangingsplan waarborgt een duurzaam en veilig bomenbestand, met een doorgaande lijn van verleden naar heden naar toekomst. Niet alleen waardevol voor de mens, die baat heeft bij een groene leefomgeving. Maar ook voor de dieren die daarmee onlosmakelijk verbonden zijn.
Best ingewikkeld
De Oosterhoutse situatie is weinig gemeenten vreemd. Tijdig en betaalbaar onderhoud van je bomenbestand is geen eitje en afhankelijk van veel factoren. Zonder inzicht in beschermde soorten, kan je vervangingsplan vertraging oplopen of leiden tot overtreding van natuurwetgeving. Wat de veiligheid rondom de bomen natuurlijk niet ten goede komt.
Onderzoek brengt inzicht
Onze quickscan in Oosterhout toonde inderdaad mogelijke verblijfplaatsen van beschermde soorten in de populieren aan. Tijdens vervolgonderzoek stelden we onder meer een bewoond buizerdnest, een sperwernest en een grote roekenkolonie (135 nesten in veertig bomen!) vast. Ook vonden we potentiële vleermuisverblijven in boomholtes. Ecoloog Jasper Verhaar: “Het is altijd bijzonder om te zien dat deze bomen generaties vogels en andere dieren huisvesten. Dat vraagt om grote zorgvuldigheid.”
Zorgvuldig afwegen
“We hebben de exacte locaties van nesten en holtes in kaart gebracht”, vertelt Jasper. “Daar kan de gemeente het vervangingsplan nu op afstemmen. Bomen zonder beschermde soorten kunnen direct voor vervanging in aanmerking komen. Voor andere bomen kijkt de gemeente naar inpassing of een vergunningstraject. Richtlijnen zoals het Kennisdocument Buizerd zorgen tijdens het traject voor een goede onderbouwing van de mitigerende maatregelen. Bijvoorbeeld een verstoringsvrije zone en verbetering van het leefgebied.”
Jouw omgeving veilig en groen
Werk jij ook aan de natuurvriendelijke vervanging van bomen in jouw gemeente? Laat je plan geen vertraging oplopen en neem contact op met Jasper voor gericht natuuronderzoek.
Foto: Alex Bos
Lees hier deel 1 van het onderzoek naar de populieren in Oosterhout: De mooie oude populieren van gemeente Oosterhout
