Natuurherstelwet nulmeting en monitoring

Is jouw gemeente klaar voor de EU-natuurherstelwet?

De EU-Natuurherstelwet verplicht alle lidstaten om het herstel van stedelijke ecosystemen actief aan te pakken. Artikel 8 zegt concreet: geen verlies van boomkroonbedekking en groene ruimte binnen de bebouwingscontouren. Vanaf 2030 moet er zelfs sprake zijn van groei. Gemeenten hebben een sleutelrol in deze vergroeningsopgave. Zij moeten ervoor zorgen dat het groen in dorpen en steden niet afneemt, maar juist toeneemt. Het jaar 2024 geldt als nulmeting: het ijkpunt waarop de uitgangssituatie wordt vastgelegd.

Onze aanpak 

De nulmeting over 2024 vormt het ijkpunt waartegen de ontwikkeling van stedelijke ecosystemen wordt beoordeeld. Om te voldoen aan de europese verplichting om deze ecosystemen te herstellen, vraagt de Natuurherstelwet inzicht in de stedelijke boomkroonbedekking en groene ruimte.

Als gemeente moet je daarom weten hoeveel boomkroonbedekking en groene ruimte er in 2024 aanwezig was. Met onze BomenMonitor brengen we deze waarden voor jouw gemeente duidelijk in beeld.

We combineren satellietbeelden, luchtfoto’s, laserscandata en burgerwetenschap tot één landelijk, gestandaardiseerd overzicht van het bomenbestand en stedelijk groen. Zo wordt elke vierkante meter meegenomen: van park tot tuin, van straatboom tot berm.

De BomenMonitor wordt continu geactualiseerd. Binnen elk stedelijk ecosysteem berekenen we de boomkroonbedekking en het oppervlak groene ruimte volgens de definities van de EU-Natuurherstelwet.

Koppelkansen

De Natuurherstelwet vraagt niet alleen om inzicht in boomkroonbedekking en groene ruimte. De wet biedt veel kansen om te werken aan een gezonde, klimaatadaptieve en biodiverse leefomgeving.

In veel gevallen sluiten de vereisten van de Natuurherstelwet aan op bestaande kaders zoals Basiskwaliteit natuur, de bomennorm en ambities rond oude bomen.

Het resultaat

Wij leveren een heldere nulmeting en trendanalyse waarmee jouw gemeente direct ziet waar zij staat en wat nodig is om aan de verplichting van de Natuurherstelwet te voldoen. Je krijgt inzicht in:

  • hoeveel boomkroonbedekking en groene ruimte er nu is;
  • wat de opgave is om aan de wetgeving te voldoen;
  • waar de grootste kansen liggen voor herstel en vergroening.

 

Je ontvangt een nulmeting over 2024 van de boomkroonbedekking en de groene ruimte binnen de bebouwingscontouren, volledig in lijn met de vereisten uit de Natuurherstelwet.

Daarna volgen jaarlijkse updates die laten zien hoe de situatie zich ontwikkelt. De resultaten worden elk jaar samengevat in een infographic. Tijdens de looptijd van de overeenkomst krijg je toegang tot de BomenMonitor-API en neem je deel aan onze masterclass samen met andere gemeenten.

Onze USP's

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.

Ontdek het zelf

Cobra is een adviesbureau van aanpakkers en doorzetters. Wij werken door heel Nederland voor gemeenten, provincies, waterschappen, bedrijven, ontwikkelaars en non-profit organisaties. 

Onze visie is om wereldleider te zijn in het in kaart brengen van stedelijke natuur en het geven van inzicht in de toekomstige leefomgeving.

Ontdek het zelf

Cobra is een adviesbureau van aanpakkers en doorzetters. Wij werken door heel Nederland voor gemeenten, provincies, waterschappen, bedrijven, ontwikkelaars en non-profit organisaties. 

Onze visie is om wereldleider te zijn in het in kaart brengen van stedelijke natuur en het geven van inzicht in de toekomstige leefomgeving.

Herstel begint met weten waar je staat, het verkrijgen van inzicht. Met onze nulmeting en monitoring heb je het stuur in handen voor de doelen van 2030 en verder.

Joost verhagen - Senior adviseur Bomen, Natuur & Ecologie

De investering in groen

We bieden een nulmeting en een trendanalyse voor de komende vijf jaar.

Beslis voor 31 december 2025 en maak kosteloos gebruik van de BomenMonitor-API! 

In de BomenMonitor leveren wij ongefilterde basisdata per boom die data-analisten kunnen integreren in de eigen GIS-omgeving en naar eigen inzicht analyseren en interpreteren.

Levering
De nulmeting leveren wij in het eerste kwartaal 2026. De nulmeting is gebaseerd op de uitgangssituatie in 2024. Precies wat de Natuurherstelwet vraagt.

Indien je ook kiest voor monitoring ontvang je vervolgens elk jaar een tussentijdse rapportage.  Optioneel leveren we in 2030 het eindrapport. 

*Toelichting: 

  • Prijzen gelden bij een overeenkomst van vijf jaar.
  • Voor 2030 (het 6e jaar) maken wij afzonderlijke afspraken over het opstellen van het eindrapport en de bijbehorende investering.

Nulmeting 2024

Eenmalig inzicht volgens de Natuurherstelwet

Nulmeting & monitoring

Direct inzicht én jaarlijkse trendanalyse

Veelgestelde vragen

De verplichting ligt formeel bij de lidstaat. Lidstaten moeten uiterlijk 31 december 2030 zorgen dat er geen nettoverlies is in de totale nationale oppervlakte aan stedelijke groene ruimte en stedelijke boomkroonbedekking. Gemeenten worden in het Programmaplan Natuurplan 2025 genoemd als partijen met een monitoringsverantwoordelijkheid en leveren daarvoor lokale gegevens aan.

In artikel 14 van de Natuurherstelverordening staat dat lidstaten stedelijke ecosysteemgebieden moeten vaststellen voor al hun steden, kleinere steden en voorsteden. Deze gebieden omvatten de gehele stad of delen daarvan, in ieder geval de stedelijke centra en stedelijke clusters en eventueel ook voorstedelijke gebieden.

Boomkroonbedekking, of boomkroonoppervlakte, is de horizontale oppervlakte van boomkronen gezien van bovenaf. Het gaat om het deel van het stedelijk oppervlak dat door boomkronen wordt bedekt.

In de Natuurherstelverordening is stedelijke groene ruimte de verzamelterm voor alle groene vegetatie binnen stedelijke ecosysteemgebieden, zoals parken, tuinen, bermen, sportvelden en stedelijke bossen.

De Natuurherstelverordening is de officiële Europese regelgeving, vastgelegd als Verordening EU 2024 1991. Omdat het een verordening is, geldt deze direct in alle EU landen zonder dat er een aparte nationale wet nodig is om deze om te zetten. De term Natuurherstelwet wordt in Nederland gebruikt als benaming voor dezelfde verordening in de beleids en communicatiepraktijk. Inhoudelijk gaat het dus om hetzelfde instrument.

Nee. De verordening noemt 10 procent alleen als een drempel om bepaalde stedelijke gebieden te mogen uitsluiten van de herstelverplichting. Als een gebied meer dan 45 procent groene ruimte en meer dan 10 procent boomkroonbedekking heeft, mag het worden uitgezonderd van de verplichting. Het is geen norm of minimumwaarde.

Geen nettoverlies betekent dat de totale nationale oppervlakte stedelijke groene ruimte en boomkroonbedekking in 2030 ten minste gelijk moet zijn aan het niveau op het moment van inwerkingtreding van de verordening. Na 2030 moet sprake zijn van een toenemende trend.

Ja. Artikel 14 bepaalt dat stedelijke ecosysteemgebieden moeten worden vastgesteld voor alle steden, kleinere steden en voorsteden. Ook kleinere woonkernen met stedelijke kenmerken vallen hieronder.

De Natuurherstelverordening stelt dat lidstaten uiterlijk op 31 december 2030 geen nettoverlies mogen hebben in de totale nationale oppervlakte stedelijke groene ruimte en stedelijke boomkroonbedekking. Gemeenten leveren de gegevens waarmee Nederland kan aantonen dat deze verplichting wordt gehaald. Door onze nulmeting van 2024 en de jaarlijkse updates te vergelijken wordt zichtbaar of de hoeveelheid groene ruimte en boomkroonbedekking minimaal gelijk blijft en na 2030 groeit. Op basis hiervan kan worden vastgesteld of de gemeente bijdraagt aan de nationale verplichting.

We brengen de boomkroonbedekking in beeld via de BomenMonitor, onze landelijke databron waarin alle gegevens over het bomenbestand samenkomen. We combineren satellietbeelden, luchtfoto’s, laserscandata en burgerwetenschap tot één gestandaardiseerd overzicht van het kroonoppervlak. De boomkronen worden als horizontale projecties herkend, zodat zichtbaar wordt welk deel van het stedelijke oppervlak wordt bedekt. Deze aanpak levert een betrouwbaar en herhaalbaar beeld dat aansluit op de definities van de Natuurherstelwet en geschikt is voor monitoring door de tijd heen.

We brengen de groene ruimte in beeld op basis van onze landbedekkingskaart, waarin we satellietbeelden, luchtfoto’s en andere ruimtelijke gegevens combineren tot één gestandaardiseerde vegetatiekaart. Alle groene elementen, zoals bijvoorbeeld  bomen, gras, lage struiken en ruig grasland, worden als oppervlakte herkend en samengebracht in één overzicht. Deze aanpak sluit aan op de definities uit de Natuurherstelwet en levert een betrouwbaar en herhaalbaar inzicht dat geschikt is voor monitoring door de tijd heen.

Er worden verschillende termen gebruikt zoals boomkroonbedekking, boomkroonoppervlakte of kroonprojectie. Maar feitelijk gaat het om hetzelfde: hoeveel landoppervlak wordt, van bovenaf gezien, overdekt door boomkronen.

De BomenMonitor wordt continue geactualiseerd op basis van onder andere luchtfoto’s laserscandata, satellietbeelden, feedback uit de BomenSpotter, integratie met professionele bomendatabases.

Wij brengen alle bomen in beeld, zowel in de openbare ruimte als op particulier terrein. Voor de berekening van de boomkroonbedekking maken we geen onderscheid, omdat de Natuurherstelwet uitgaat van het totale stedelijke groen binnen het ecosysteemgebied.

In de BomenMonitor is dit onderscheid wel zichtbaar, omdat daar de gemeentelijke bomendata worden gecombineerd met onze landelijke detectie. Hierdoor kan een gemeente desgewenst zien welke bomen tot het openbaar beheer behoren en welke niet, terwijl de berekening zelf altijd alle bomen meeneemt.

Om tot een goede analyse te komen is het integreren van de gemeentelijke bomendatabase met de BomenMonitor een vereiste. Daardoor sluiten de resultaten altijd aan op de lokale situatie en ontstaat één compleet en actueel beeld van het bomenbestand. Ook gebruiken we de gemeentelijke beheerkaarten voor het nóg scherper stellen van het groene gebied.

Ja. Een gemeente kan zelf bebouwingscontouren aanleveren wanneer zij een specifieke afbakening wil gebruiken. Een gemeente kan er ook voor kiezen om aan te sluiten bij bestaande nationale indelingen. 

Ja. De verordening vereist monitoring van trends. De BomenMonitor maakt die trend zichtbaar doordat de gegevens elk jaar worden geactualiseerd en als tijdreeks beschikbaar zijn.

De verordening werkt met een zesjaarlijkse monitoringscyclus voor rapportage aan de EU. Wij adviseren om de meting jaarlijks te herhalen, zodat je tijdig kan bijsturen en aantonen hoe de  boomkroonbedekking en groene ruimte zich ontwikkelen richting de doelen van de Natuurherstelwet.

Inzicht en monitoring nodig?

Mijn team staat voor je klaar.

Bel, mail of vul het formulier in.

Anderen bekeken ook

Bomenkansenkaart

3+30+300-regel

Bomennorm

BomenMonitor

Groenblauwe dooradering

FutureTrees

FAQ

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.

Gerelateerde onderwerpen

De deur staat open..

Partner uitgelicht: Tygron

Gemeente Gooise Meren kijkt met nieuwe ogen naar haar bomenbestand

Partner uitgelicht: Kavel 10

Stage vol vleermuizen, data en ontdekkingen

Gemeente Teylingen koestert haar groene parels

versteende tuin

Inzicht in versteende tuinen met de Buurt Kansenkaarten

Onderzoek 3+30+300-regel en mentale gezondheid

Boomkronen

Wat is de boomkroonbedekking in mijn gebied (gemeente, wijk, buurt, grid)

Hoe was de boomkroonbedekking in het verleden?

Welk reëel ambitieniveau is voor de toekomst haalbaar?


Hoe ver zit ik van mijn doelstelling af?